«Ունենք ուղեղների  լուրջ արտահոսք, եթե հիմա արագ չգործենք՝  չենք  կարողանա նրանց վերադարձնել» 

Հետպատերազմական Հայաստանի բոլոր ոլորտներում  առկա են  խնդիրներ, որոնք պահանջում են շուտափույթ լուծումներ: Սակայն իրական  արդյունք գրանցելու համար հարկավոր է ժամանակ ու ռեսուրս:  Մարդկային ռեսուրսի դերը  շատ կարևոր է,  բայց այս պահին  ուղեղների արտահոսք  է նկատվում:

Արտահոսքը  կանխելու  տարբերակների, արդյունաբերական  արդեն մշակված ծրագրերի և  Genesis Armenia-ի նոր նախաձեռնության մասին  պատմում է Genesis Armenia-ի «ՏՏ  և արդյունաբերություն»  ոլորտի  ղեկավար Ստեփան Ավագյանը: 

Ինչո՞ւ  Genesis Armenia 

Ամեն  ինչ սկսվեց Աբրահամ Գասպարյանի հրավերից: Հանդիպեցինք, խոսեցինք, հասկացա,  որ  Genesis Armenia-ի  նպատակները, գաղափարներն ու արժեքները  համընկնում են իմ  սկզբունքների հետ: Գասպարյանն առաջարկեց ղեկավարել շատ հոգեհարազատ ոլորտ,  խոսքը տեղեկատվական  տեխնոլոգիաների  և արդյունաբերության մասին է: Ես  էլ   մեծ  ուրախությամբ ընդունեցի առաջարկը: Իհարկե, հետագայում որոշ  շտկումներ արեցինք,  օրինակ`  ոլորտին կցեցինք նաև հեռահաղորդակցության ճյուղը և  սկսեցինք աշխատել:Սա մի հարթակ է,  որի միջոցով համախմբվել ենք այն հայերով, որոնք ուզում են տեսնել հզոր ու զարգացած Հայաստան: Շատ կարևոր էր հասկանալ, որ  միանգամից ոչինչ չի փոխվելու: Եվ ինձ գրավեց մոտեցումը,  որ  ոլորտները  մեկ ընդհանուր  մարմին են կազմում, բայց աշխատում են  առանձին-առանձին:  Այսպես շատ ավելի արագ  կհասնենք  նպատակներին:

Մեր գործունեության հիմքում սկզբունքներն են,  և սա է այն  երաշխիքը, որ անպայման հասնելու ենք արդյունքի:  

 

Հետպատերազմական  Հայաստանում ՏՏ-ն և արդյունաբերությունը ի՞նչ  վիճակում են,  ունե՞ք արդեն  հստակ  քայլեր:

 

Չեմ կարող պնդել,  որ պատերազմից առաջ այս ոլորտները շատ  լավ վիճակում էին:  Խնդիրները միշտ են եղել, ու դրանք ունեն տասնամյակների պատմություն: ՏՏ-ն  մի քիչ ավելի շահեկան դիրքերում է,  զարգանում է այլ ճանապարհով, որովհետև  անկախ է  քաղաքականությունից,   և ներքաղաքական  վիճակի  փոփոխությունները  դրա վրա չեն ազդում:   

Արդյունաբերության  ոլորտի մասին,  ցավոք,   հիմա ոչ  մի լավ բան ասել  չենք կարող:  Մենք   եղել ենք  Սովետի արդյունաբերական  կենտրոններից մեկը,   իսկ  հիմա, կարելի է ասել, չունենք   արդյունաբերություն:  Բայց  ունենք մեծ պոտենցիալ։ Պարզապես այս ոլորտը համաշխարհային  զարգացման տեմպերից հետ  է մնացել, պետք է աշխատել  հենց այդ ուղղությամբ:

Հիմա աշխատում ենք    ռազմավարությունների վրա: Մենք  չենք գրում ռազմավարություն՝ պարզապես թղթին որևէ բան հանձնելու համար: Այդպես հաստատ ռացիոնալ չենք գործածի մեր ռեսուրսը: Ժամանակ է պետք՝ դաշտի գիտակներին ևս ներգրավելու համար: Նրանց ներդրումը մեր արած աշխատանքում շատ մեծ կլինի: Հենց  նրանց խորհուրդների հիման վրա կկարողանանք  երկրի զարգացման  համար մշակել ճիշտ ռազմավարություն:

Մենք արդեն ձեռնարկում ենք հստակ քայլեր.  Genesis Armenia գիտավերլուծական կենտրոն/հիմնադրամը սկսում է հավաքել նորարար նախագծեր ու ծրագրեր(տնտեսականից մինչև գիտակրթական), որոնք դիտարկելուց, լավագույններն ընտրելուց և մշակելուց հետո կներկայացնի համապատասխան ներդրողների։  Խոսքը թե՛ հայաստանյանի, թե՛  օտարերկրյա ներդրողների մասին է: Հիմնադրամը դառնալու է ոչ թե լոկ կապող օղակ ներդրողի ու ծրագրի հեղինակի միջև, այլ ամբողջ գործընթացի ակտիվ մասնակից՝ իր կադրային բազայով, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներով։ Իսկ գործակցության ընթացքը  ենթադրում է նաև  թափանցիկ հաշվետվություն։

 

Այս շրջանում ունե՞նք ՏՏ «ուղեղների» արտահոսք

 

Այո՛, ունենք «ուղեղների»  լուրջ արտահոսք․ եթե հիմա արագ չգործենք,  չենք  կարողանա նրանց վերադարձնել: Բայց ունենք նաև դա կանխելու տարբերակներ։  Մենք  պետք  է ստեղծենք  միջավայր,  որտեղ մեր «ուղեղները» կկարողանան իրենց օգտակար ու պահանջված  զգալ:  Բոլոր ոլորտները պետք է զարգացնենք, բայց հիմքը անպայման պետք է դառնա կրթության ոլորտը: Մենք պետք  է բարձրացնենք ազգային գիտակցությունը: Պետք է  ստեղծենք այնպիսի  պայմաններ, որտեղից մարդը չի ուզենա հեռանալ ու կանի ամեն բան՝ ազգայինը պահելու և ազգային շահին ի նպաստ աշխատելու համար:

 

Այն Հայաստանը, որում ուզում եք  ապրել 

Թե ինչպիսին կլինի երկիրը, որում կապրեմ տարիներ անց, կախված է մեզնից` յուրաքանչյուրիցս: Եթե ոչ մենք, ապա ո՞վ պետք է մեր փոխարեն գա ու երկիր կառուցի:  Այո՛, երբեմն պետք է գնալ ռիսկի,  երբեմն պետք է  հրաժարվել արտերկրի բարեկեցիկ կյանքից, երբեմն պետք է անել  զոհաբերություն․․․ ես ուզում եմ ապրել հենց այն Հայաստանում, որից ոչ ոք գնալ չի ցանկանա: Այդպիսի Հայաստան ունենալը  բազմաթիվ ռիսկեր է պարունակում: Բայց ամենամեծ ռիսկը ռիսկի չգնալն է: Այնպես որ, պետք է  հայրենիքին տանք մեր ժամանակը, մեր կարողությունը, մեր ռեսուրսը, որ տարիներ հետո ապրենք  հզոր ու կայացած  Հայաստանում:

85dcd18d-28c1-4051-8bed-e9fc46232f88.jfif